wtorek, 10 maja 2016

Oczami dziecka

Tadeusz Makowski, Szewc, 1930;
obraz z: http://www.pinakoteka.zascianek.pl
Cechą współczesnego świata jest jednorazowość. Opanowała wszelkie aspekty naszego życia, od kwestii materialnych po relacje międzyludzkie, bo nawet one mają krótki termin przydatności do użycia – sezon, może dwa. Kto dziś zanosi dziurawe buty do szewca? Komu chce się cerować skarpetki, naprawiać budziki, drutować garnki, oddawać do naprawy szwankujące radioodbiorniki, skoro na miejsce każdej z tych rzeczy czekają miliony nowych, lśniących, sprawnych, całych? Kto korzysta z tradycyjnej poczty, ignorując elektroniczną, mimo że „coś jest w tych pisanych odręcznie listach, osobistych pozdrowieniach i opowieściach wykaligrafowanych starannym pismem, istniejących po dziesiątkach lat w przeciwieństwie do naszych SMS-ów i mejli, kasowanych albo ginących w morzu innych informacji”[1]?

niedziela, 1 maja 2016

W królestwie pszczół

Dziadek i niewielka część pasieki
Moje dzieciństwo miało zapach miodu. Przed rodzinnym domem, tuż przy wiejskiej drodze, pod ogromnym orzechem włoskim, w otoczeniu winorośli i jaśminu, stała pasieka. Jej druga część znajdowała się w ogrodzie, pod czereśnią, obok krzaków czarnych porzeczek i malin. Żółte i niebieskie ule były drewnianymi domkami o spadzistych, otwieranych ku górze daszkach i umieszczonych w dolnej części przedniej ściany poziomych wejściach. Należały do mojego Dziadka.

sobota, 23 kwietnia 2016

Tabaką w oczy

Stanisław Masłowski, "Wiosna roku 1905", 1906 r.;
obraz z: pl.wikipedia.org
Jak zwyciężać, gdy w starciu z przeważającą siłą otwarta walka nie gwarantuje sukcesu? Początek XX wieku dowodzi imponującej pomysłowości Polaków w tej kwestii. Można by nawet stwierdzić, że w konfrontacjach z zaborcami celowaliśmy w stosowaniu terrorystycznych metod. Od lutego do połowy października 1905 roku specjalizowali się w nich członkowie Organizacji Spiskowo-Bojowej, a później – Organizacji Bojowej PPS, z Józefem Piłsudskim na czele. Obie formacje tworzyli mężczyźni, choć nie tylko, gdyż okazało się, że w niektórych sytuacjach niezastąpione są kobiety.

niedziela, 10 kwietnia 2016

Kolekcjonerzy osobliwości


John William Waterhouse, "Odyseusz i syreny", 1891 r.;
obraz z: en.wikipedia.org/wiki/John_William_Waterhouse
W ludzkiej naturze tkwi pociąg do osobliwości. Szukamy unikatów, fenomenów, białych kruków i rarytasów, wychodząc z założenia, że zwyczajność oznacza nudę i przeciętność. W przeszłości rozpisywano się o nich w księgach, dochodząc przyczyn i konsekwencji nie do końca rozumianych zjawisk. To, co stało w sprzeczności z przyswojoną i zaakceptowaną wiedzą, co szokowało i budziło grozę wynaturzeniem, potwornością, egzotyką, oryginalnością, opisywano i klasyfikowano w historiach monstrów, rozprawach teologicznych, filozoficznych i medycznych, by potem zamknąć w gabinecie osobliwości lub w muzeum.

poniedziałek, 4 kwietnia 2016

Pędzlem na wodzie

Współczesny batik;
Dżakarta, 2003;

gondwana.pl/batik/batik_fragmenty.pdf
Wczesna wiosna jest wymarzoną porą, aby odwiedzić Kraków. Na Mazowszu czuć jeszcze ostatni oddech zimy, przyroda bez pośpiechu budzi się do życia, tygodniami trzeba czekać na ciepło i żeby nareszcie minął przejmująco zimny wiatr, a tam kwitną forsycje, trawa nieopodal Wisły ma kolor świeżej zieleni, grzeje słońce, zapełniają się stoliki w kawiarnianych ogródkach. A jeśli doda się atrakcje Festiwalu Studiów Azjatyckich na Uniwersytecie Jagiellońskim, będzie to przyjemnie spędzony czas.